Wie is de DJ?

Zaterdag is het ILT (@iltfestival) en de jongens van Poppunt (@poppunt) hebben het goed gezien, want ervoor kan je heel de dag in de Vooruit langs voor Play&Produce. Een hoogdag wordt het met beats, bleepz en drops, u allemaal met veel plezier gebracht door de dj! Feest gecombineerd met content! Leve de meerwaardezoekers! Leve de dj! Ik ben fan!

God is a dj. En gelukkig zijn we polytheïstisch, want er staan veel sterren aan het dj-firmament. Het Belgische dj-landschap lijkt al lang niet meer op dat van pakweg tien jaar geleden. Wat ooit een metier was, maakte een hele interessante evolutie door, van vinyl en cd’s bij de platenboer tot laptops, laptops, laptops en USB-sticks. Terwijl de “dj” dj een stille dood sterft, maakt de dj/producer furore op het net en op de wei met zijn of haar eigen hitjes. Anonieme club-dj’s zijn dinosaurussen, met plaatjes draaien alleen kom je er niet. De hedendaags dj/producer heeft de keuze: draaien, gedraaid worden, of doordraaien. Maar hoe goed kent u uw lokale held eigenlijk en hoe goed kent de dj, in alle mogelijke vormen, zichzelf?

De dj werd voor het eerst geïntroduceerd op de radio, en in de jaren dertig van de vorige eeuw ontstonden de eerste feestjes waarin jazzplaatjes na elkaar werden gespeeld. De Antwerpse firma RODEC produceert sinds de jaren vijftig mengpanelen met een crossfader zodat omroepers tijdens voetbalwedstrijden muziek en woord mooi in elkaar konden laten overlopen. Tijdens een rondleiding door de fabriek zullen ze u met gepaste fierheid hun eerste mixer tonen: twee ingangen en één schuif. Heerlijk minimal.

Het lijkt vanzelfsprekend dat een dj plaatjes – vinyl – draait. Dat was in elk geval zo toen van de cd nog geen sprake was. Vandaag zijn de dj’s die enkel met vinyl zeulen op één hand te tellen. Platenwinkels verdwijnen. Er blijven weinig plekken over (is Dr.Vinyl in Brussel (@doctorvinyl) de laatste?) waar je op donderdag, wanneer de nieuwe releases in dozen worden geleverd, de drukte tegemoet loopt. Waar concullega’s elkaar ontmoeten boven het vers geperst vinyl. House, techno, electro, dubstep, disco: het wordt allemaal nog uitgebracht op vinyl, mocht u zich dat afvragen.

Al was het maar om de rug te sparen, stapten velen over naar digitale dragers of kopieerden ze hun platencollectie op cd of externe harde schijf. Vinyl is al lang geen noodzaak meer. Niet zo lang geleden werden de hotste schijven nog eerst op vinyl uitgebracht; nu downloaden dj’s hun tracks van het net. Soms is muziek zelfs gratis: dj’s surfen naar gespecialiseerde blogs of tracks belanden via collega’s en contacten in hun inbox. Handig, en financieel interessant, zeker als je weet dat je voor een 12” 9 à 10 euro betaalt. De “digitale” dj wordt overigens met open armen ontvangen door de organisator van party’s, die in bepaalde gevallen enkel een mengpaneel moet voorzien waarop de dj een laptop of USB-stick aansluit. Geen gedoe met platendraaiers. Dj worden is in vele opzichten makkelijker geworden en velen dromen ervan een te worden. Terecht, want het is een heerlijke hobby en een nog fijner beroep.

De overstap naar nieuwe dragers heeft voorlopig nog wel een schaduwkant. Voor het eerst in de geschiedenis komen sinds een paar jaar beheersvennootschappen aankloppen bij dj’s. Immers, wie een kopie maakt van een oorspronkelijke en legaal verkregen werk om aan een publiek te laten horen, moet hiervoor de toestemming krijgen van producenten (de naburige rechten worden geregeld via SIMIM), auteurs en uitgevers (de auteursrechten via SABAM). Die toestemming krijg je door je een dj-licentie aan te schaffen. Wie met originele dragers werkt, zoals met vinyl, hoeft zich hierover geen zorgen te maken. De administratie wordt geregeld onder de naam UNISONO. Deze licentie staat wel ter discussie en binnenkort mag u hierover zeker meer nieuws verwachten. Uiteraard blijft het hiernaast de taak van de organisatoren van evenementen om naburige rechten en auteursrechten te betalen en om in samenspraak met de uitvoerende artiest een playlist op te sturen zodat iedereen netjes vergoed wordt voor het gebruik van hun werken. U draait, wij vragen! 🙂

De droom om dj te worden wordt voor velen werkelijkheid. Maar hoe word je een “beroemde” dj? Niet alleen door plaatjes te draaien, zo blijkt. Vele bekende Belgische dj’s danken hun naam aan andere activiteiten: ze zijn radiopresentator, rockartiest, model of, gewoon, BV. Dj’s die voor het vak kozen uit liefde voor het metier zijn meer en meer dun gezaaid. Bovendien zijn niet alle organisatoren even kieskeurig.

Naast de BV-dj kent ook de laatste jaren vooral de dj/producer succes. De dj/producer heeft er menig uur opzitten achter de computer of in de studio, waar hij of zij plaatjes – met wat geluk hitjes – maakt,  alvorens in de dj booth te kruipen. Vaak zijn die hitjes enkel te vinden op het internet, legaal of illegaal te downloaden. Ze worden gedeeld en gehypet, op Facebook bijvoorbeeld, waar fanclubs ontstaan en carrières een hoge vlucht nemen – al was het maar in beperkte, gespecialiseerde kring. De kersverse producer maakt naam en wordt al gauw ingehuurd als dj. De kids “kennen” hun dj: van op Facebook, Twitter en binnenkort misschien Pheed of opnieuw Myspace 3.0, of gewoon van dat ene hitje dat vanavond zeker door de boxen zal knallen.

Net als de digitale opmars brengt ook het producerschap een morele en administratieve verantwoordelijkheid met zich mee. De dj/producer tekent niet noodzakelijk een uitgavecontract en verspreidt zijn of haar muziek vaak zelf via Soundcloud, of via één van de honderden online labels. Componist, uitgever, producent en distributeur zijn zo soms verenigd in één enkel persoon.

Om het auteursrecht kan de producer ook niet heen. Wanneer een nummer gesampled of geremixt wordt, moet de originele auteur hiervoor de toestemming geven. Bovendien vergeet de dj/producer zijn of haar eigen rechten: het is mogelijk een depot te doen om je in te dekken tegen plagiaat, of om lid te worden van een of meerdere (per regio) auteursverenigingen die in jouw naam rechten innen. Papierwerk is jammer genoeg niet zo interessant als studiowerk, en daarom blijft de administratie vaak liggen. And that’s where I come in!

Een draaiende plaat zie je niet vaak meer, een ambachtelijke “dj” dj evenmin. Sommigen betreuren dat misschien, maar tegelijkertijd blijf ik halsreikend uitkijken naar de – vooral technische – evoluties in de dj-wereld de komende jaren en natuurlijk naar de geweldige schijven (voor mij is Booty Clap van @kill_frenzy de hit van het jaar)! Voor het geïnteresseerde publiek zal het wel steeds moeilijker worden om te volgen. Blijft dan nog de vraag welk beroep de dj ondertussen invult op zijn of haar belastingaangifte: producer, componist, uitgever, producent, radiomaker, presentator, zanger, BV of “gewone” dj?

Bij deze wil ik iedereen bedanken voor de afgelopen 8 jaar. Het was fan-tas-tisch! Dj’s, organisatoren, the crowd… honderden zalige herinneringen en conversations voor @djsigiisdood.

En tot zaterdag op de stand van SABAM op Play&Produce (http://www.playandproduce.be/)!

Advertisements

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

You are commenting using your WordPress.com account. Déconnexion / Changer )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

You are commenting using your Facebook account. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

You are commenting using your Google+ account. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s